Ekonomik Krizin Devlete Olan Maliyeti

Ekonomik krizlerde en büyük pay devlete çıkar. Bunun sebebi artan enflasyon ve düşen alım gücüdür. Enflasyonun artışını ve alım gücünü düzenlemek devlete düşer. Ekonomik krizlerde özel sektör küçülmeye giderken, devlet iş imkanı sağlamak ve alım gücünü arttırmak zorunda kalır. Emeklilere, yaşlılık aylığı alanlara, memurlara ve tabii ki asgari ücrete zam yapması gerekir. Yapılan zamlar büyük ya da küçük ne olursa olsun devlete binen yük her türlü artmaktadır. Bunun sonucunda ise devlet maaşlara zam yaptığı gibi vergilerde de zam yapmak zorunda kalır. Hem vergileri arttırmak hem de maaşlara zam yapması aynı zamanda bir kaynak yaratma telaşından ortaya çıkar. Ekonomi içerisinde bir yerden kaynak yaratması gerekir ki insanlara zamlı ödeme yapabilsin, maaşları arttırabilsin.

Devlet Borçlanması Arttırıldı

Bu yıl ilk defa hazırlanan kanunla hazineye borçlanma yetkisi arttırıldı. Hazine 2020 yılında Cumhurbaşkanlığı kararıyla 70 milyar Türk lirası borçlanabilecek. Böylelikle 256 milyar liralık rekor bir borçlanma yapacağı açıklandı. Şuan ki kur ile hesaplarsak 44 milyar 756 bin 352 dolar yapar. Bu borçlanma ile birlikte pek çok ödeme gerçekleştirilecek. Bunların başında da dar gelirli aileler yer alıyor. Peki sadece dar gelirli aileler mi mevcut? Hayır.

2020 yılında emekliye, memura, yaşlılık aylığına, hasta bakımına, engellilere, dar gelirlilere daha fazla destek verilecek. Böylelikle sosyal yardımlara (engelliler, dar gelirliler) verilen destek 2019 yılında 62.1 milyar Türk lirası iken 69.5 milyar Türk lirasına çıkacak. Yani artış 7.4 milyar Türk lirası olacak.

2020 yılı bütçesinde emeklilere yüzde 14, memurlara yüzde 13.5, yaşlılık aylığı yüzde 17, engelli bakımı için ise yüzde 11 ödenek artışı gerçekleştirilecek.

Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanlığı maaş zammı ile ilgili yazdığım yazımda, asgari ücretle ilgili bir tahmin yapmıştım. Diğer kalemlere getirilecek zamma değinmesem de düşüncem en az yüzde 15’lik artış olmasıydı. Gördüğünüz üzere devlet bütçesinden en düşük yüzde 11 olmak üzere bütçe ayrımları ve artışları yapılacak. Maaşlara yansıyan zammı ise hep birlikte 2020 yılında göreceğiz.

Çalışanlara Dokunan Bölüm

Tabii bu bütçe artışlarının iki ucu da çalışanlara dokunuyor. Bunun farkına varmak gerekiyor. Devlet emekliye zam yapacak ama emekliden alacağı vergilere de zam yapacak. Yani, çalışan kişiler vergi ödemek istediğinde, verginin arttığını görecekler. Emekli olduklarında daha fazla ödeme alabilmek için daha fazla vergi ödemek zorunda kalacaklarını fark edecekler.

Geçtiğimiz bir yıl içinde yapılan doğalgaz zamları ile ilgili yazımı okursanız burada ne demek istediğimi daha iyi anlayacaksınız. Ödenecek maaşlar için ayrılan bütçe en yüksek yüzde 14 artarken vergilerde artışın yüzde 17’yi bulacağı düşünülüyor. Yani maaşlara yapılan zamlar tüm bu sebepler doğrultusunda bir hiç olarak kalabilir. Çünkü vergi ödemelerinde oluşacak bir artış, maaş zammını ortadan kaldıracak demektir ki bu durumu bir tek vergi olarak ele almamak da gerekir. Çünkü ne zaman maaşlara zam yapılsa, mutlaka ya gıda harcamalarına, konutlara, ticari kalemlere ve çeşitli kalemlere zam yapılmaktadır. Dolayısıyla alınan maaş zammının fark yarattığı görülmemektedir.

Başa dön tuşu
Kapalı