a

Ucuz Malın Alıcısı Çok Olur

0

BEĞENDİM

Geçtiğimiz günlerde tanzim satışıyla ilgili düşüncelerimi dile getirmiştim sizlere hatırlıyor musunuz? Hatırlamıyorsanız bir bakın o yazıya derim. Yazım yayınlanalı 17 gün oldu. Bu süre boyunca sessiz sedasız çıkan haberleri izledim, vatandaşların yorumlarını dinledim, ülkede bu satışa dair ne çeşit eleştiriler oluştu okudum…

Dün akşamki haberlerde izlediğim kadarıyla öyle bir yoğun talep olmuş ki tanzim satış noktalarına (özellikle İstanbul’da) satacak mal kalmadığından kuyruklar azalmaya başlamış. Bundan bir hafta önce tıpkı metrobüs kuyruğuna benzeyen kuyruklar vardı tanzim satış noktalarında. Sabah sıcacık yatağından kalkıp kuyruğa girenler söz konusuydu. Peki şimdi ne oldu?

Arz ve Talep Kanunu

İktisadın temelini arz ve talep kanunu oluşturur. Satıcılar ve alıcılar arasında rekabet piyasasında yaşanan fiyat değişimlerine karşı olarak gösterilen tepkiye kısaca arz ve talep kanunu diyebiliriz. Basit bir örnekle şöyle anlatayım.

Bir mal düşünelim, Huawei P20 Lite olsun. Bir telefon satıcısı olduğumu farz edelim. Şubat ayı içerisinde telefondan 200 adet satmak istemem benim arzım olur. Şubat ayında sattığım telefon adedi 150 olsun. Bu da talep olur. Eğer talep benim arzımı karşılayamazsa fiyatı düşürmek zorunda kalırım.

Normal şartlar altında ürünün fiyatı artarsa talep azalır. Fiyatla talep arasında daima ters orantılı bir ilişki vardır. Fakat bu durumun istinai durumları da söz konusudur, giffen ve veblen mallar gibi. Fakat burada bunu paylaşıp sizleri sıkmak istemiyorum, o yüzden konumuza geri dönelim.

Kanunu Anladıysak…

Eğer bahsetmiş olduğum kanunu anladıysak “ucuz malın alıcısı çok olur” lafının nereden geldiğini de anlamış oluruz. Tanzim satışındaki kuyruklar neden azaldı sizce? Talep çoktu ve talep arzı geçti. Arzın üstüne çıkan talep sonucunda elde satacak mal kalmadı. E hal böyle olunca satacak mal olmayınca tanzim satış sekteye uğradı.

Sekteye uğrayan bir tek tanzim satış noktaları mı oldu peki? Hayır… 17 günlük süreçte marketlerin yaşamış olduğu zararı kimin kapatacağını merak ediyorum. Çünkü birçok market tanzim satış sebebiyle ellerinde bulunan malları zararına satışa sunmak zorunda kaldı.

Tanzim satış noktalarında bir kilogram biber 6, patlıcan 4-5 lira arası, ıspanak ve salatalık 4, domates 3, patates ve soğan 2 liradan satışa sunulmuştu. Alabileceğiniz en fazla kilo miktarı ise üçtü. Marketler böyle olunca etiket fiyatlarını düşürmek zorunda kaldı. Örneğin evimin hemen aşağısında bulunan markette geçen hafta aldığım domatesin kilosu 9 liraydı. Bu hafta fiyat 6 liraya düşürülmüştü. Aynı şekilde kilosu 7 lira olan ıspanak, bu hafta markette 4.5 liraydı…

Sonu Hüsran Oluyor

Hatırlıyor musunuz sizlere o yazımda da “Tanzim satışın iyi mi yoksa kötü bir uygulama mı olduğuna karar veremiyorum. Bir yanım iyi, bir yanım kötü diyor” demiştim… Ne yazık ki yeterince planlanmadan yapılan her şeyin sonu hüsran oluyor. Tanzim satış devam ettirildiği müddetçe marketlerin zararına satışları devam edecek ve haliyle birçok market kepenk indirmek zorunda kalacaktır.

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.